ایفای نقش ترکیبات مس در صنعت کشاورزی و دیگر صنایع

نویسنده : مدیر کل سامانه
1397-7-19
11:33:00
ایفای نقش ترکیبات مس در صنعت کشاورزی و دیگر صنایع

استفاده و بهره برداری های کشاورزی از ترکیبات مس :


   ترکیبات مس کاربرد گسترده‌ای در کشاورزی دارند. در سال 1769 کشف شد که بر روی دانه‌ای که در محلول رقیقی از سولفات مس خیسانده شود دیگر قارچ رشد نمی‌کند. بزرگترین کشف در این باره در سال 1880 اتفاق افتاد. هنگامیکه دانشمندان فرانسوی در حال جستجوی درمانی برای بیماری Downy Mildew  در درختان انگور منطقه بودند، متوجه شدند که این درختان در اطراف بزرگراه‌ها رشد می‌کنند. این بزرگراه‌ها، به سولفات مس مخلوط با آهک آغشته می شدند تا از چسبیدن دانه‌های انگور، به پای عابران، جلوگیری کند. درختان انگوری که در این مناطق رشد می‌کردند، به این بیماری دچار نمی‌شدند. این مشاهده سبب شد که مخلوط سولفات مس و آهک در سال 1885 به عنوان داروی ضد بیماری Downy Mildew شناخته شود و هم‌اکنون نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. به مخلوط سولفات مس و آهک در آب Bordeaux  گفته می‌شود. بعدها این ترکیب (سولفات مس و کربنات کلسیم) به عنوان عامل ضد بیماری‌های قارچی در گیاهان مختلف شناخته شد و سالانه هزاران تن از آن تولید می‌گردد. علاوه بر این نمک‌های مس به خاک‌هایی که کمبود مس دارند، اضافه می‌شود. سولفات مس بخاطر خاصیت ضد قارچی و ضد باکتریایی خود در کشاورزی، برای جلوگیری از فساد ذخایر و کنترل بیماری‌های جانوری استفاده می‌شود. سولفات مس یا سنگ آبی با فرمول شیمیایی CuSO4,5H2بیشترین کاربرد را در بین نمک‌های مس ‌داراست. در حال حاضر بیش از 100 کارخانه‌ی تولید سولفات مس وجود دارد و سالانه 200000 تن از آن مصرف می‌شود که 4/3 آن در کشاورزی مورد استفاده قرار می‌گیرد :
نقش سولفات مس در کشاورزی را می‌توان به‌طور زیر خلاصه کرد:

1)      تهیه  Bordeaux و Burgundy .

2)      کنترل بیماری‌های قارچی.

3)      جبران کمبود مس در خاک.

4)      جبران کمبود مس در جانوران.

5)      افزایش و تحریک رشد مرغ‌های گوشتی.

6)      عامل نابودی کرم‌ها و حلزون‌ها به ویژه کرم کبد گوسفند.

  کاربرد دیگر ترکیبات مس :

 استات مس:

   استات مس به عنوان عامل ضد قارچ به‌صورت محلول 1 کیلوگرم در 500 لیتر آب استفاده می‌شود. طرز تهیه‌ی این ماده از واکنش اسیداستیک بر مس، اکسید مس، کربنات مس و سولفات مس بدست می‌آید. علاوه براین استات مس به عنوان کاتالیزور در بعضی واکنش‌های زیستی، شیمیایی مانند رنگ‌آمیزی پارچه و رنگ‌آمیزی سرامیک و غیره مورد استفاده واقع می‌شود.

 اکسید مس:

   به‌صورت الکتریکی از مس و یا از واکنش بازها با سولفات مس بدست می‌آید. کاربرد آن به‌عنوان عامل ضد قارچ و همچنین پوشاننده‌ی دانه‌ها بوده و نیز در رنگ‌آمیزی شیشه و چینی استفاده می‌شود. علاوه براین برای جلوگیری از کثیف شدن تابلوهای نقاشی و همچنین در صنعت رایون کاربرد دارد.

 کلرید مس:

از انحلال اکسید مس در اسید کلریدریک یا واکنش با کلر بدست می‌آید. کاربرد اصلی آن در صنعت نفت برای شیرین‌سازی نفت و برای تجزیه‌ی کاتالیزورها در فرآیندهای شیمیایی و همچنین نگهدارنده در صنعت چاپ و رنگ‌آمیزی چیت است.


 اکسی کلریدمس:
 از واکنش اسید هیدروکلرید با مس یا اکسیداسیون محصولات سوسپانسیونی کلریدی بدست می‌آید و کاربرد اصلی آن به‌عنوان عامل ضد قارچ است.


 نیترات مس:
از انحلال کربنات مس در اسید نیتریک بدست آمده و در سرامیک‌سازی، آتش‌نشانی و عکاسی کاربرد دارد

 سیانید مس:
  از واکنش سیانید سدیم و سولفات مس بدست می‌آید و در الکتروپلاتینگ مس استفاده می‌شود.

 نفتنات مس:
 از واکنش سولفات مس و اسید نفتنیک در ترکیب با یک باز و یا با گرم کردن اسید نفتنیک حاصل شده و به عنوان نگهدارنده‌ی چوب و عامل گندزدا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

  صابون مس:
  از واکنش متقابل صابون محلول و سولفات مس ساخته می‌شود. مقدار کمی از این صابون‌ها مانند استرات مس، اولئات مس و ابیتات مس به عنوان عامل گندزدا مصرف می‌شود و همچنین در روغن‌ها مورد استفاده دارند.

 كاربرد تركیبات حاوی مس در كنترل رشد ریشه

بذر گیاهان را می توان مستقیما درمحل اصلی کاشت و یا اینکه آن ها را ابتدا درگلدان ها و جعبه های چوبی یا خزانه کشت می کنند و احیانا یک یا چند مرتبه نشاها و نهال های جوان را قبل از کاشت در محل اصلی جابجا کرد نظر به اینکه فصل کاشت و جابجا کردن گیاهان محدود است. پرورش نشا گل و نهال درختان و درختچه ها در گلدان متداول شده است گیاهان گلدانی را می توان درخارج از فصل نشا کاری نمود. گیاهانی که به نشاکاری و انتقال و جابجایی از یک خاک به خاک دیگر حساسیت دارند درگلدان های نوربی پرورش داده می شوند و با همان گلدان ها کاشته می شوند.اهمیت روش تولید نهال به وسیله بذر در صورت کنترل گوناگونی ژنتیکی، پر واضح ترین و اقتصادی ترین روش افزایش است.در صورت گزینش بذر مناسب گیاه دانهال یکنواخت، پر رشد و عاری از ویروس می باشد.
  از دانهال به عنوان پایه ای برای پیوند استفاده می شود. 
  ازدیاد به وسیله بذرآسان تر و ارزان تر از سایر روش ها می باشد.
 ازدیاد به وسیله بذر باعث ویروس زدایی می شود. 
 
 اکثر گیاهان یک ساله تنها با بذر قابل تکثیر هستند و بذر است که بقایای آن ها را حفظ می کند. 
 تکثیر جنسی نسبت به حالت غیر جنسی نیاز به هزینه و مراقبت کمتری دارد.

احتمال ایجاد مشکلاتی برای ریشه گیاهان در گلدان یا زمان انتقال 
 عدم وجود رطوبت باعث نامطلوب و مارپیچی شدن ریشه ها می شوند در صورتی که گلدان مرطوب باشد ریشه در جداره نفوذ می کند.
 نامطلوب و درهم شدن ریشه های گیاهان در صورت نگهداری به مدت طولانی در گلدان که ممکن است بعد از انتقال به محل اصلی هیچگاه حالت عادی پیدا نکند.
 قطع شدن انتهای ریشه ها هنگام خارج نمودن نشاء از بستر و منشعب شدن بیشتر ریشه ها که منجر به ایجاد وقفه در رشد گیاه می شود.
 وقفه در گیاهان جوان مانند ذرت شیرین، خیار، طالبی و لوبیا در زمان جابجایی

محاسن استفاده از مس  
 افزایش وزن خشك جوانه ها
 بزرگ شدن طول جوانه ها
 افزایش نسبت وزن ریشه به جوانه

 جلوگیری از مارپیچی شدن ،كج شدن و درهم و برهم شدن ریشه ها
 كاهش سطح استرس دانهال ها در زمان انتقال
 افزایش بقاء نشاء
 افزایش رشد نهال بذری در حین تولید و پیوند بعدی
 قابل استفاده بودن این روش جهت تمامی گونه ها
 به تأخیر افتادن زمان گلدهی در برخی از گونه ها از جمله گل حنا و شمعدانی (گل حنا و اطلسی 12 روز و شمعدانی 21 روز)

انواع تركیبات مس قابل استفاده 
كربنات مس
سولفات مس
هیدروكسید مس
كلرید مس
نمك های مس

عوامل مؤثر دیگر بر كاهش رشد ریشه 
 اكسین
 اتیلن
 بازدارنده ها از جمله ژالگون، پومارین، آمیلوفرون، اسكولتین، اسید كافئیك، اسكوپولتین
 جیبرلین
 اسید تری آیدوبنزوئیك
 اسید آبسیزیك
 درجه حرارت
 اضافه كردن تركیبات قارچ كش
 هرس ریشه با مواد شیمیایی همراه با عوامل متغیر مؤثری چون اندازه ظرف ،محیط رشد از جمله p.v  و v.p،F.B غلظت تركیبات مس، تغییر گونه

روش های مورد استفاده از تركیبات مس
•  استفاده از این تركیبات همراه با تغذیه یا محلول غذایی
•  استفاده همراه با تنظیم كننده های رشد
•  استفاده در دیواره گلدان و پایین رفتن و نفوذ آن به سمت ریشه
  استفاده همراه با رنگ پلاستیكی اكریلیك مخلوط شده با سطوح درونی ظرف

اثرات تیمار با مس بر روی ریشه 
 اصلاح شكل ریشه
 باززایی ریشه ها
 كاهش طول ریشه اصلی در گره های بالایی
 افزایش وزن نوك ریشه نسبت به ریشه های تیمار نشده
 افزایش وزن خشك ریشه
 كنترل رشد طولی ریشه
 كاهش طول ریشه اصلی درگره های بالایی و پایینی و طول كل ریشه
 افزایش ریشه های جانبی

بررسی اثرات سولفات مس و کلرید مس بر کنترل رشد ریشه گل ابریشم 
برای بررسی بیشتر اهمیت مس آزمایشی طراحی شد که طی دو آزمایش اثرات غلظت های مختلف سولفات مس و کلرید مس بر روی کنترل ریشه گل ابریشم مورد بررسی قرار گرفت. دراین آزمایش 5 تیمار مختلف با غلظت های صفر، 5/1 ، 3 ، 5/4 ،  میکرو مولار/لیتر سولفات مس و کلریدمس به همراه محلول غذایی به گیاه مورد نظر داده شد آزمایش ها در قالب طرح کاملا تصادفی با 3 تکرار انجام گردید. سپس در هر روز به میزان 5/0 سی سی از هر تیمار با 500 سی سی محلول غذایی مخلوط شده و گیاه مورد تغذیه قرار داه شد، این کار به مدت دو هفته انجام گرفت بعد از 15 روز گیاهان از محل مورد نظر خارج گردیده، سپس ارتفاع بخش هوایی، طول ریشه فرعی اولیه، تعداد ریشه فرعی ثانویه، ارتفاع ریشه اصلی، وزن خشک ریشه، وزن بخش هوایی مورد بررسی قرار گرفت با توجه به نمودارهای ذیل ارتفاع بخش هوایی درتیمار کلرید مس کاهش را به طورکلی داشته است و در سولفات نیز کاهش را در برخی از تیمارها داشته است. در مورد متوسط طول ریشه فرعی اولیه با افزایش غلظت تیمارها، کاهش طول را درهر دو ترکیب داشته ایم. تعداد ریشه فرعی ثانویه درمورد دو ترکیب با افزایش غلظت کاهش تعداد ریشه فرعی ثانویه را داشته ایم. درمورد ارتفاع ریشه لصلی که دراین آزمایش با دامنه تغییرات برای هر تیمار همراه بود که شاید دلیل آن کم بودن مدت زمان تیمار بوده است. وزن خشک ریشه درحضور کلرید مس باعث افزایش گردیده و درتیمار با سولفات مس تغییرات چشمگیر نبوده است. وزن خشک بخش هوایی درهر دو ترکیب با افزایش غلظت کاهش وزن را داشتیم

بازدید :
411
اشتراک گذاری :
در گوگل پلاس به اشتراک بگذارید.
در تلگرام به اشتراک بگذارید.
در اینستاگرام به اشتراک بگذارید.
در توییتر به اشتراک بگذارید.
در Pocket به اشتراک بگذارید.
در واتس آپ به اشتراک بگذارید.
در فیس بوک به اشتراک بگذارید.
برچسب ها
نظری ثبت نشده است .